Anadolu’daki İlk Cumhuriyet

I. Dünya Savaşı sonunda 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi, Devlet-i Aliyye (Osmanlı Devleti) ordusu birliklerinin Güney Kafkasya’dan çekilmesini öngörmüştür.

Ancak Dersaadet (İstanbul), İngilizleri oyalayıp Kars bölgesinde 2 ay daha ordu kuvvetlerini Kars Bölgesi’nde tutmuştur.

Bu kararın nedeni halkın bölgede bir hükûmet kurmasına zaman vermektir.

30 Kasım 1918’de Kars Millî İslâm Şûrası Merkez-i Umumisi kurulmuştur.

17-18 Ocak 1919 tarihlerinde Dr. Esat Oktay Bey başkanlığında Kars’ta toplanan kongreye 131 temsilci katılmış ve kongrede Kars Millî İslam Şûrası’nın adı Güneybatı Kafkasya Milli Geçici Hükûmeti olarak değiştirilmiştir. Başkanlığına Cihangirzade İbrahim Bey seçilmiştir.

25 Mart 1919 tarihinde bu meclis Güneybatı Kafkas Hükümet-i Cumhuriyesi adını almıştır.

İngilizler, 19 Nisan 1919’da Kars’ı işgal ederek hükûmetin varlığına son verdiler. Sonra hemen 1 ay sonra Devlet-i Aliyye, Mustafa Kemal Paşa’yı Anadolu’ya gönderdi. 19 Mayıs 1919

Osmanlı’ya hakaret edenler, Türk Devlet kabiliyetini anlayamayanlardır. Kafkas Cumhuriyeti yıkılır yıkılmaz Anadolu’ya bir paşa daha gönderiyorsunuz ve o da bir Cumhuriyet kurmaya girişiyor.

Bu gaflet ve hıyanet midir? Anadolu’ya yeniden tohum atma, küllerden doğma çabası mıdır?

Selçuklu da bizim, Devlet-i Aliyye de bizim, Cumhuriyet de bizim.

O kirli siyasetinize bunları alet etmeyin.

Tarihi, birleştirmek için kullanmak lazım; bölmek için değil.